ประวัติแม่น้ำคงคา

แม่น้ำคงคา แม่น้ำสายสำคัญที่ล่อเลี้ยงชีวิตคนอินเดีย

แม่น้ำคงคา (Ganges) ถือว่าเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่มีชื่อเสียง และชื่อก้องโลก ไม่มีใครไม่รู้จักกับแม่น้สายนี้ เพราะว่าในปัจจุบันนี้แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ในอินเดียสายนี้ ไม่เหลือเค้าของความศักดิ์สิทธิ์แล้ว เพราะตอนนี้มีขยะมูลผ่อย และมลพิษทางน้ำ จนตอนนี้ไม่รู้ว่าความศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำคงคาจะหลงเหลืออยู่หรือเปล่า?

แม่น้ำคงคา สกปรก

สำหรับแม่น้ำคงคา ถือว่าเป็นแม่น้ำสายสำคัญของอินเดีย ซึ่งแม่น้ำสายนี้ได้ชื่อว่าเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ของชาวฮินดูคู่กับแม่น้ำยมุนาที่ไหลขนานกัน ซึ่งแม่น้ำสายนี้มีต้นกำเนิดทางภาคเหนือของอินเดีย บริเวณเทือกเขาหิมาลัย

โดยน้ำได้ไหลผ่านทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียไปทางตะวันออก และได้รวมกับแม่น้ำพรหมบุตรที่ประเทศบังกลาเทศ ซึ่งเกิดเป็นดินดอนสามเหลี่ยมขนาดใหญ่ชื่อว่าสามเหลี่ยมปากแม่น้ำคงคา ซึ่งนับเป็นแหล่งชลประทาน และการคมนาคมที่สำคัญแห่งหนึ่ง ก่อนที่น้ำจะไหลออกที่อ่าวเบงกอล แม่น้ำคงคามีความยาวประมาณ 2,510 กิโลเมตร

แม่น้ำคงคา เป็นศูนย์รวมความศักดิ์สิทธิ์

แม่น้ำคงคา

แม่น้ำคงคาเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งถูกเรียกชื่อตามนามของพระแม่คงคา พระชายาของพระศิวะ โดยชาวฮินดูทั้งหมดเลือกที่จะอาบน้ำในแม่น้ำแห่งนี้ เพราะชาวฮินดูมีความเชื่อว่าจะทำให้จิตวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ ทุกวันชาวอินเดียนับล้านคนจะมาที่ริมฝังแม่น้ำคงคาเพื่อทำการอาบน้ำ และดื่มกินน้่ำจากในแม่น้ำคงคา รวมถึงการเผาศพที่ริมฝังน้ำด้วย และโปรยขี้เถ้าลงในแม่น้ำคงคา ซึ่งนั่นจึงทำให้แม่น้ำคงคาได้ชื่อว่าเป็นแม่น้ำที่มีความสกปรก และมลพิษมากที่สุดในโลก

แต่ทว่าในปัจจุบันนี้ มีนักวิทยาศาสตร์จำนวนไม่น้อยที่ได้ศึกษาค้นคว้า และนั่นก็ทำให้คนทั่วโลกพบว่าน้ำในแม่น้ำคงคามีลักษณะพิเศษกว่าแม่น้ำที่อื่นใด คือ แม่น้ำคงคามีปริมาณของออกซิเจนละลายในน้ำสูง และยังมีจุลินทรีย์ที่สามารถกินไวรัสรวมถึง เชื้อแบคทีเรียได้อีกด้วย และยิ่งมีปริมาณของเสียปล่อยลงน้ำเท่าใด ก็ยิ่งเพิ่มจำนวนของจุลินทรีย์มากเท่านั้น และทำให้น้ำในแม่น้ำคงคามีความสามารถที่จะปรับตัวไปสู่สภาพปกติมากกว่าแม่น้ำทั่วไปถึง 25 เท่าอีกด้วย

ความรู้สึกของคนทมี่มาเยือน แม่น้ำคงคา

ต้นกำเนิดแม่น้ำคงคา

เรื่อเล่านี้จาก Darshana Kapoor โดยเขาได้เล่าวว่า “เช้าวันหนึ่งในฤดูฝน ท้องฟ้ามืดครึ้ม Darshana Kapoor ค่อยๆ เดินลุยโคลนที่ริมฝั่งแม่น้ำคงคาอย่างระมัดระวัง หลังจากที่ได้ลงไปอาบน้ำชำระล้างบาปในแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้ที่ ณ เมืองหริทวาร หนึ่งในเมืองที่ชาวฮินดูเป็นจำนวนมากไปร่วมพิธีอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์เพื่อล้างบาป และสร้างศิริมงคลแก่ชีวิต

แต่ทว่าในความรู้สึกของ Darshana Kapoor การอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวฮินดูเชื่อว่าช่วยล้างบาปที่ทำมาตลอดชีวิตได้นี้ ถือว่าเป็นประสบการณ์ที่ไม่น่าพิสมัยเลย เมื่อเราได้เห็นขยะลอยในแม่น้ำคงคาเต็มไปหมด

และ Darshana Kapoor ก็ไม่ได้กล่าวเกินจริง เพราะว่าทางด้านของคณะกรรมการควบคุมมลพิษแห่งชาติอินเดียได้กล่าวว่า น้ำในแม่น้ำคงคาที่เมืองหริทวารไม่เหมาะแก่การลงอาบ

นอกจากนี้น้ำในแม่น้ำคงคาที่ขุ่นข้นสร้างความผิดหวังแก่ชาวฮินดูหลายพันคนที่เดินทางมาที่เมืองนี้ทุกวัน ซึ่งบางคนต้องการอาบน้ำเพื่อชำระบาป บางคนเลือกที่จะนำอัฐิหรือเถ้ากระดูกของญาติมาแช่ในแม่น้ำ หรือเข้าร่วมพิธีธรรมที่จัดขึ้นทุกเย็นเพื่อบูชาแม่น้ำคงคา

ในปัจจุบันนี้บรรดานักแสวงบุญที่เดินทางมาอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ต่างหวังว่า โดยโครงการกอบกู้แม่น้ำคงคามูลค่า 3 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐฯ ที่ริเริ่มโดยนายกรัฐมนตรีอินเดีย Narendra Modi เพื่อเป็นการแก้ปัญหามลภาวะในแม่น้ำแห่งนี้ โดยเฉพาะในเมืองศักดิ์สิทธิ์อย่างเมืองหริทวารกับเมืองพาราณสี

แม่น้ำคงคา แผนที่

ซึ่งน้ำที่ใสสะอาดของแม่น้ำคงคาที่ไหลมาจากเทือกเขาหิมาลัย ได้กลายเป็นน้ำที่ขุ่นข้น และยังเป็นแม่น้ำที่มีพิษมานานแล้ว เนื่องจากมีการทั้งขยะและระบายน้ำเสีย ลงแม่น้ำโดยไม่มีการบำบัดเสียก่อน ตลอดจนชาวบ้านได้มีการทิ้งขยะอุตสาหกรรมลงในแม่น้ำคงคาที่ไหลผ่านเมืองศักดิ์สิทธิ์ และเมืองอุตสาหกรรมแห่งต่างๆ ตลอดพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำคงคาที่มีประชากรหนาแน่นในตอนเหนือของอินเดีย

สำหรับมลพิษในแม่น้ำคงคาถือว่าสร้างความกังวลอย่างมาก เพราะแม่น้ำสายนี้เป็นเส้นเลือดเลี้ยงชีวิตแก่คนราว 400 ล้านคน

​ซึ่งหลังจากที่ชนะการเลือกตั้งในปี ค.ศ. 2014 นาย Modi นายกรัฐมนตรีอินเดียได้ยอมรับถึงความล้มเหลวของโครงการฟื้นฟูแม่น้ำคงคานาน 30 ปี ที่ใช้งบประมาณสูงมาก และยังสัญญาว่าจะทำงานนี้ให้สำเร็จไม่ให้ล้มเหลวเหมือนรัฐบาลชุดก่อนหน้า

แม่น้ำคงคาไหลผ่าน

อย่างไรก็ตาม บรรดานักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้ออกมากล่าวว่า สามปีหลังจากที่ให้คำสัญญานี้ แม่น้ำคงคาที่ครั้งหนึ่งเคยใสสะอาดยังถูกคุกคามด้วยมลภาวะอย่างรุนแรง ซึ่งศาลสูงสุดด้านสิ่งแวดล้อมของอินเดีย ประนามรัฐบาลในเดือนกรกฎาคมว่าคุณภาพของน้ำในแม่น้ำคงคายังไม่ดีขึ้น และยังเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ร้ายแรงอยู่

โดยศาลสิ่งแวดล้อมสั่งห้ามทิ้งขยะใกล้กับริมแม่น้ำคงคาในระยะ 500 เมตร และยังกล่าวว่าไม่ควรมีการพัฒนาใดๆ ในระยะ 100 เมตรจากริมฝั่งแม่น้ำสายนี้ที่เมืองหริทวาร

สำหรับข้อห้ามนี้มีความสำคัญมากต่อการฟื้นฟูสภาพของแม่น้ำคงคา และบริเวณริมฝั่งแม่น้ำในเมืองศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ที่มีชาวฮินดูแสวงบุญเดินทางเข้าไปเป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตามขณะนี้ ในประเทศที่ขาดการบังคับใช้กฏระเบียบ รวมถึงบรรดานักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมชี้ว่า เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นไม่นำคำสั่งศาลเหล่านี้ไปบังคับใช้เสมอไป

ตำนานแม่น้ำคงคา

นอกจากนี้ M.C. Mehta นักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมที่เป็นแกนนำของการรณงค์เพื่อกำจัดมลพิษในแม่น้ำคงคา กล่าวว่า ปัญหาพื้นฐานของคนอินเดีย และในปัญหานี้คือการไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับ ซึ่งเขาได้กล่าวว่าไม่มีระบบเฝ้าระวังใดๆ ทำให้ยากมากที่จะระบุได้ว่ามีการปฏิบัติตามคำสั่งมากน้อยแค่ไหนนั่นเอง

ที่สำคัญปัญหาหลักอีกอย่างหนึ่งก็ คือความล่าช้าของการตั้งโรงบำบัดน้ำเสีย และราว 3 ใน 4 ของ น้ำเสียที่เกิดขึ้นในเมืองต่างๆ บริเวณราบลุ่มทางตอนเหนือของประเทศที่ไหลลงสู่แม่น้ำคงคา โดยไม่ได้รับการบำบัดเสียก่อน ซึ่งหลายคนกังวลว่าน้ำในแม่น้ำคงคาจะยิ่งสกปรกมากขึ้น เพราะว่าตอนนี้อินเดียมีประชากรเพิ่มมากขึ้นตลอดเวลา และเศรษฐกิจที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

นอกจากนี้บรรดานักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมหวังว่า การที่นาย Modi มอบหมายให้สมาชิกอาวุโสในคณะรัฐมนตรีของเขา นาย Nitin Gadkari เข้ามารับหน้าที่ดูแลโครงการฟื้นฟูแม่น้ำคงคา ถือว่าเป็นสัญญาณอย่างหนึ่งที่ชี้ว่ารัฐบาลอินเดียกำลังทำงานเพื่อแก้ไขปัญหานี้ เพราะว่าทางด้านของนาย Gadkari ได้รับการยอมรับว่าเป็นคนทำงานจนลุล่วง”