อุตสาหกรรมการผลิตเกลือ

การผลิตเกลือ มีขั้นตอนอย่างไร?

การผลิตเกลือ เป็นอีกหนึ่งเรื่องราวที่คนหลายคนอาจจะไม่รู้ เพราะเกลือที่เราใช้ในครัวเรือนนั้นมีที่ไปที่มาอย่างไร มีขั้นตอนการผลิต และได้เกลือมาจากไหน และวันนี้เรามีเรื่องราวน่ารู้และความรู้ดีๆ เกี่ยวกับการผลิตเกลือมาฝาก

การผลิตเกลือ มีที่ไป ที่มาอย่างไร?

การผลิตเกลือสินเธาว์

เกลือ (SALT) หนึ่งในส่วนประกอบที่จำเป็นของชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วโลก และเกลือยังจัดว่าเป็นทั้งเครื่องปรุงรสชาติในอาหาร ซึ่งเกลือถูกนำมาเป็นส่วนประกอบของเครื่องประทินผิว หรือว่าการนำไปประยุกต์ใช้ในอีกหลากหลายด้าน

ซึ่งเกลือ เป็นเครื่องปรุงที่ไม่ได้ถูกผลิตขึ้นโดยตรง แต่เกลือมีต้นกำเนิดมาจากธรรมชาติ นำเข้าสู่กระบวนการผลิตให้เกิดความเหมาะสมในการนำมาใช้อย่างสพดวกปลอดภัย แถมการนำเกลือมาใช้ยังให้ประโยชน์ที่ดีต่อสุขภาพ และเป็นสารอาหารที่ร่างกายต้องการ

  เกลือ คืออะไร?

การผลิตเกลือสินเธาว์ 3 วิธี

เมื่อเรานึกถึง “เกลือ” ความเค็มก็ลอยมา แต่หากความหมายในทางเคมี ตามธรรมชาติแล้ว เกลือ เป็นสารประกอบไอออนิกชนิดหนึ่ง ซึ่งโครงสร้างมาจากโซเดียมไอออนบวกเข้ากับสร้างพันธะเคมีกับคลอไรด์ไอออนลบ จนออกมาเป็นผลึกสีขาวที่คุ้นตาอย่างที่เราเห็นนั่นเอง

เกลือ ในปัจจุบันนี้เกลือถูกนิยมนำมาใช้เป็นเครื่องปรุงรส ถูกใช้เป็นส่วนประกอบของยา และยังเป็นตัวช่วยในการถนอมอาหาร และเกลือยังเป็นแร่ธาตุที่สำคัญของร่างกายหากได้รับในปริมาณที่พอดีอีกด้วย

ประเภทของ เกลือ ตามแหล่งกำเนิด

ปัญหาการผลิตเกลือสมุทร

สำหรับจุดกำเนิดของเกลือเราได้เกลือมาจากธรรมชาติ ไม่ใช่กระบวนการทางอุตสาหกรรมแต่อย่างใด เราสามารถค้นหาเกลือที่มีอยู่ทั่วไปตามน้ำทะเลหรือว่าตามนาเกลือที่มีน้ำทะเลไหลผ่านเข้ามา และในประเทศไทยเราสามารถพบแหล่งกำเนิดเกลือได้สองจุดด้วยกันคือ

  1. เกลือสมุทร หรือที่คนไทยส่วนใหญ่เรียกกันในอีกชื่อหนึ่งว่าเกลือทะเล ซึ่งเกลือนิดนี้ได้จากการดูดเอาน้ำทะเลขึ้นมาพักไว้ จากนั้นแล้วปล่อยให้น้ำระเหยออกไปด้วยการตากกับแสงอาทิตย์ และส่วนที่เหลือจะเป็นเกลือที่ตกผลึก ก่อนที่จะนำเกลือส่วนนี้เข้าสู่กระบวนการผลิตในขั้นตอนต่อไป
  2. เกลือสินเธาว์ เป็นเกลือที่มาจากชั้นหิน และดิน ซึ่งเกลือชนิดนี้จะเคลือบอยู่ที่ผิวดิน เราจะได้เกลือจากส่วนนี้ด้วยการนำเอาดินมาละลายน้ำ รวมไปถึงน้ำบาดาล และบ่อเกลือ ซึ่งจะไหลผ่านแร่เกลือหิน ซึ่งจะละลายเอาแร่เหล่านั้นมากับน้ำด้วย หลังจากนั้นก็ทำการสูบขึ้นมาเข้าสู่กระบวนการผลิตต่อไป

กระบวนการผลิตเกลือ

การผลิตเกลือสินเธาว์แบบชาวบ้าน

ปัจจุบันนี้ไม่ว่าจะเป็นเกลือชนิดไหน คนไทยเราต่างก็จะเรียกกันว่าการทำนาเกลือ ซึ่งถือว่าเป็นอาชีพที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ในสมัยโบราณ โดยเกลือผ่านการลองผิดลองถูก และประสบการณ์ของบรรพบุรุษที่ถูกส่งต่อมาให้เรา ซึ่งนั่นก็ทำให้ลูกหลานรุ่นใหม่ผลิตเกลือด้วยตัวเองได้ ซึ่งไม่ว่าจะเป็นเกลือจากน้ำทะเลที่มีความเค็ม และเกลือในชั้นหินที่มีน้ำบาดาลไหลผ่าน จนถึงเกลือที่เคลือบอยู่บนผิวดิน

และสำหรับการทำนาเกลือที่ให้ปริมาณเกลือที่ดีจะต้องเป็นพื้นที่ราบลุ่ม โดยพื้นดินนั้นต้องเป็นดินเหนียว ซึ่งจะมีคุณสมบัติในการอุ้มน้ำได้ดี และการทำนาเกลือจะไม่ทำกันตลอดทั้งปี แต่ทว่าจะเป็นช่วงเวลา คือตั้งแต่ช่วงปลายเดือนตุลาคมเป็นต้นไป

การผลิตเกลือสมุทร เคมี

เริ่มต้นด้วยการเตรียมพื้นที่แปลงนาก่อนเป็นอันดับแรก ซึ่งนั่นทำการปรับสภาพหน้าดินให้เรียบ พร้อมสำหรับปล่อยให้น้ำไหลผ่านเข้ามาด้านในได้สะดวก และยังไม่ไหลออกหรือซึมหายไป

และหลังจากนั้นเมื่อเข้าสู่เดือนพฤศจิกายน คือช่วงที่หมดฝนแล้ว ชาวนาเกลือก็จะเริ่มทำการผันน้ำจากนาเกลือที่เป็น “นาขัง” และส่งน้ำเข้าไปตลอดเพื่อจะทำ “นาตาก” และเป็นตัวช่วยเพิ่มความเค็มของน้ำให้สูงมากขึ้น โดยลดปริมาณสิ่งสกปรกและตะกอนให้ถูกกำจัดออกไป และหลังจากนั้นก็จะเข้าสู่ขั้นตอน “นาเชื้อ” ซึ่งคือแปลงนาที่ใช้พักน้ำ ให้สัมผัสกับแสงแดด

การผลิตเกลือสินเธาว์แบบชาวบ้าน

น้ำต่างๆ จะเหยออกไป ซึ่งนั่นก็ทำให้น้ำทะเลที่เหลือใกล้เข้าสู่จุดอิ่มตัวจนตกผลึก ก็จะระบายน้ำเข้าสู่ “นาปลง” และนี้ก็เป็นขั้นตอนที่น้ำจะมีความเค็มมากที่สุด เราก็จะเริ่มเห็นเกลือเป็นเม็ด รอเวลาการตกผลึก 9-10 วัน ก็จะตักเอาเกลือเหล่านั้นไปเตรียมเข้าสู่กระบวนการทำเกลือที่ใช้นำมาบริโภคกัน และประโยชน์อื่นๆ ต่อไป

กระบวนการผลิตเกลือถูกแบ่งออกเป็น 2 วิธี ได้แก่

  1. การผลิตเกลือสมุทรหรือเกลือทะเล

การผลิตเกลือสินเธาว์มีกระบวนการทําน้ําเกลือให้บริสุทธิ์อย่างไร

การผลิตที่บริเวณใกล้ทะเล ซึ่งเราจะเรียกว่าการทำนาเกลือ ซึ่งในประเทศไทยนิยมทำในช่วงเดือนที่ฝนตกไม่ชุก ซึ่งกระบวนการจะแยกเอาโซเดียมคลอไรด์ออกจากน้ำทะเล จากนั้นแล้วปล่อยให้เกิดการระเหย และตกผลึก โดยน้ำทะเลที่ระเหยไปจนเหลือปริมาณน้ำน้อยลง ซึ่งเราจะได้เกลือที่มีความเข้มข้นจนเกิดการตกผลึกขึ้นมา

  1. การผลิตเกลือสินเธาว์

การผลิตเกลืออนามัย

เนื่องจากว่าแหล่งเกลือชนิดนี้ได้จากแร่หิน และบนชั้นดิน และพื้นที่น้ำบาดาลที่ไหลผ่านแร่เกลือหิน ซึ่งน้ำเกลือที่ได้มาจะนำเอามาผ่านกระบวนการกรอง และทำให้ระเหย ตกผลึก ซึ่งขั้นตอนการทำ และคนบางกลุ่มจะใช้วิธีละลายหน้าดินที่มีเกลือเคลือบอยู่แล้วปล่อยให้ตกผลึก แล้วแต่แหล่งกำเนิดที่ได้มา

เกลือกับประโยชน์ต่อสุขภาพ

ปัญหาการผลิตเกลือสมุทร

–    เกลือคือยาสมุนไพรโบราณที่มีฤทธิ์เย็น มีส่วนช่วยในการถอนพิษ และทำให้เลือดเย็น

–    เกลือช่วยบรรเทาอาการอาเจียน และยังช่วยระบาย

–    เกลือนำมาใช้เป็นส่วนประกอบของตำรับยาอย่างหลากหลาย

–    เกลือนำมาใช้บรรเทาอาการคัดจมูกและอาการอักเสบ

–    เกลือช่วยลดอาการคอแห้งด้วยการดื่มน้ำผสมเกลือเล็กน้อย

–    เกลือช่วยขับพิษด้วยการเร่งให้อาเจียน

–    เกลือช่วยรักษาโรคกระเพาะอาหาร